P>Bir «dâr- ı imtihan» olan bu âlemde her fâni varlık, «vücûd» ile «adem»in «hayır» ile «şerr»in «hüsün» ile

«kubh»un bir mübâreze sahasıdır. Bu mübârezenin en şiddetlisi de ins-ü cin üzerinde tecelli eder. Çünkü Cenab-ı

Hak onlara kendinden tefrik ile bir «cüz’î irade» vermiştir. Bu ise iki ağızlı bir bıçak gibidir. Zira, hayra

da şerre de medar olmak istidadındadır.

Bu mübârezeden alnı ak çıkanların «melekten üstün» mağlûpların ise « belhüm edall» (hayvandan aşağı)

addolunması şu mübârezenin şiddetini göstermektedir. Hatta, insanları Cenab-ı Hakk’a karşı isyanlarından dolayı

kınayıp da sonra kendileri aynı imtihan şartlarına tâbi kılınınca dâvayı kaybeden «Hârut» ve «Mârut» isimli iki

meleğin macerası da bu noktadaki güçlüğü ispat etmiyor mu?!.