Cumhuriyet'in, artık yaralarını kaybetmiş medrese ve mahalle mektebinden "milli eğitim"e geçişini ve yabancı okulların nasıl denetim altına alınmaya çalışıldığını, Bu geçiş sırasında yaşanan Lozan Konferansı'nda milli eğitimin nasıl savunulduğunu ve emperyalistlerin engelleme çalışmalarına rağmen milli eğitimin ne şekilde uygulandığını,ve bu dönemde bir örnek olay olarak meydana gelen; Bursa Amerikan Kız Koleji'ndeki Hırıstiyanlaşma (tanassur) olayının ayrıntılarını anlatmaktadır.

Kitapta Cumhuriyet'in eğitim anlayışı kapsamında, Mustafa Kemal Atatürk'ün eğitim hakkındaki düşünceleri özellikle kendi konuşmalarından alıntılanmış ve bu süreç içersinde çıkartılan kanun, genelge ve açıklamalar da birer belge olması bakımından metin olarak verilmeye çalışılmıştır.