(...) Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemlerinde, batıya doğru ilerleyen Osmanlı kuvvetlerinin ardından, hatta onlarla birlikte gelen bazı tarikat mensubu dervişler ile Gâziyan-i Rum denilen Anadolu Gazilerinin ıssız yerlerde yerleşip yol boyunca zaviyeler, tekkeler tesis ettikleri, bu iskan yerleri daha sonra köylerin temelini teşkil ettikleri bilinmektedir. Cumalıkızık, Muhtemelen köy Bursa'nın fethinden sonra iskan olmuştur. Orhan Gazinin vakıf köyüdür. Cumalıkızık köyüne ait en eski belge H. 928 (1521) tarihli 113 numaralı tahrir defteridir. Bu defterde Karye-i Kızık Şıhlar olarak kayıtlıdır. Dönemin tahrir defterlerinde, Ortakızık, Kızıkşıhlar, Camilikızık şeklinde geçmektedir. 25 hane, 24 mücerred ve bir imamın oturduğu bu köyün vakıf geliri 7683 akçedir. Adı geçen defter kayıtları aşağıya çıkartılmıştır. (...) -Kitabın içinden Sayfa 20-