Rumeli'den Anadolu'ya yönelik üç yüz yıldır devam eden göç süresi Avrupa Tari-hi'ndeki nüfus hareketlerinin en önemlilerindendir. Boyun eğdirme, göç, şiddet kullan-ma ve savaş silsilesinin en haysiyetsiz merhalesi göçe zorlamadır. Şüphesiz göç hadisesi hangi millet ve din mensubunun başına gelirse gelsin bir insanlık dramıdır. Bu bağlam-da Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti'ne zaman zaman kesilse de Balkanlar'dan sürekli olarak devam eden göç süreci, Balkanlar'daki soydaş ve dindaşlarımızın makus talihidir. Araştırmamızda 1687'deki ilk göçlerden günümüze kadar olan göçler özet olarak veril-miştir. Balkan Harbi'nden I. Dünya Savaşı'na kadar olan mezalim, göç, iskan politikala-rı, iskandan sonra ortaya çıkan problemler ve muhacirlerle ilgili meselelerin, sosyal pro-jeksiyonu ise arşiv belgeleri ve ayrıntılarıyla aydınlatılmaya çalışılmıştır.