"Kütüphanesi söz konusu bilimlerle ve matematik bilimler ve felsefeyle ilgili Fransızca kitaplarla dolu ve Türkçe veya Arapça yazılmış kitaplardan da her bir müslümanın evinde bulunabilecek bir 'ilmihâl'den bile mahrum idi (...) 'Hele buraya Mushaf koymanıza ben dahi razı olmazsam da hiç olmazsa bir ilmihâl bile bulunmamasına şaşarım' dediğimde, 'Hiç bulunduramayacağım bu kitabın ismi nereden hatırınıza geldi?' demesiyle bu söz, bu kitabı yazmaya tek başına vasıta olan aşağıdaki diyaloğa sebep oldu. Zira buraya aynen aktarılması ve hikâyesi boşuna olan ilk tartışmaların sonucunda kendisi: Bu âlemin bir müessirin eseri olmayıp aksine bizâtihi mevcut bir heyet olduğuna ve içinde bulunan eserlerin âlemin parçalarının fail kuvvetlerinin ürünü olarak ortaya çıktığına kanaat getirmiş bulunduğunu ifade edip bu iddiasının doğruluğunun da Almanya âlimlerinden Doktor Büchner adlı zâtın yazdığı Madde ve Kuvvet adlı kitabın öne sürdüğü deliller ve bürhanlar ile doğrulanmış olduğunu söylemesiyle o kitabın bu mesele için beyan ettiği delilleri ve bürhanları tercüme edip anlatmasını kendisinden talep ettiğimde aşağıdaki diyaloğa başlandı."