Roman, uzun soluklu öykü, küçük yaşımdan bu yana bana dünyanın, ülkelerin kapılarını açan anahtar olmuş, bir anlamda yaşadığım yüzyılı ve öncesini kavramama tanıklık etmiştir. Okumaya başladığımdan itibaren Jules Verne'nin "Esrarlı Ada", "Seksen Günde Devrialem", "Kaptan Grand'ın Çocukları" vb gibi yapıtları, Güney Amerika pampalarından, Pasifik Okyanusu'nun gizemli adalarına uzanan, Uzakdoğu'yu tanıtan bir coğrafya dersi olmuştur. Hugo'nun "Sefilleri" 19. yüzyıl sanayi devrimini, 1832 İşçi direnişlerini, Zola'nın "Germinal"i maden işçilerinin yaşamını öğretmiştir. Rusya'yı Tolstoy, Turgenyev, Gogol, Dostoyevski vb ile toplumsal, ekonomik ve siyasal yapısıyla kavradım. Yaşamım süresince her roman benim yönümden toplumsal gelişime, yapıya ve hepsinin ötesinde tarihe tanıklık eden bir belgedir.