(...)

IV
Küçük meta üretiminden Kapitalist üretim tarzına 1. İhtiyaçların tatmini için üretim ve mübadele için üretim İlkel toplumda ve daha sonra da neolitik devrimin ortaya çıkardığı köy topluluğunun bağrında, üretim esas itibariyle üretici toplulukların ihtiyaçlarının tatmini temeline dayanmaktaydı. Mübadele sadece arıziydi; topluluğun sahip olduğu ürünlerin son derece ufak bir kesimi mübadele edilmekteydi. Böyle bir üretim biçimi emeğin bilerek örgütlenmesini ön-gerektirir. Dolayısıyla emek orada doğrudan doğruya sosyaldir. Emeğin bilerek Örgütlenişi denince zorunlu olarak ne bilinçli (muhakkak ki bilimsel de değil) ne de titiz bir örgütleniş anlaşılmalıdır. Böyle bir örgütlenişte bir çok şey tesadüfe bırakılabilir, çünkü hiç bir güç iktisadi etkinliği özel zenginleşme yönünde yönetmemektedir. Töreler, atadan kalma alışkanlıklar, gelenekler, ayinler, din, büyü üretim faaliyetlerinin sürekliliğini ve seyrini tayin edebilir. Ama bu faaliyetler yine de mübadeleye veya kendi başına bir hedef haline gelmiş zenginleşmeye değil esas itibariyle toplulukların acil ihtiyaçlarının tatminine hasredilmişlerdir.


(...)

Kitabın İçinden Sayfa 64