P>İslam medeniyetinin çağları aşan ve çığır açıcı nitelikteki büyük eserleri arasında İbn Haldun'un Mukaddime olarak bilinen eseri, ilgili olduğu disiplinlerin zenginliği ve ele aldığı konulara getirdiği yeni yaklaşım biçimleri açısından şüphesiz çok önemli bir yere sahiptir. İbn Haldun'un tarih ve topluma ilişkin ortaya koyduğu bu kapsamlı açıklama gayretinin Osmanlı muhitinde erken bir dönemde yankı bulduğu bilinen bir husustur. Bu çerçevede Mukaddime'nin 18. yüzyıl başlarında bir Osmanlı şeyhülislamı olan Pirizade tarafından başlanan tercümesi, 19. yüzyılın ikinci yarısında Ahmet Cevdet Paşa'nın mahir kalemiyle tamamlanmış ve İstanbul ve Bulak'ta kısa aralıklarla neşredilmiştir.