1699 Karlofça Antlaşması ile büyük toprak kaybına uğrayan Osmanlı idaresi, eski gücünün kalmadığını, değişmesi ve gelişmesi gerektiğini kesin çizgilerle anlamıştır. Bu tarihten sonra Osmanlı Devleti büyük bir gayret içerisinie girerek çağı yakalama ve dönemindeki güçlü devletler seviyesine yükselmeyi ve hatta onları geçme arzusu ile yenilikler ve düzenlemeler yapmayı hedeflemiştir. Devlete, içine düştüğü bu zor durumdan kurtulmak, öncelikle aksaklıkları gidermek ve tekrar Osmanlı'nın güçlü olma düşüncesi hakim olmuştur. Bunu arkadan yenileşme, çağdaşlaşma, modernleşme ve sonunda da Batılılaşma izlemiştir. Osmanlı Devleti düzenli ve geleneksel bir ortamda yaşarken, birden bire devletin yapısını kökünden sarsan siyasi ve toplumsal olaylar ile karşılaşır. Bu olaylar karşısında, başlangıçta yavaş fakat kararlı olarak büyük bir değişim süreci içine girer. Bu büyük sarsıntı, Osmanlı Devleti'ni her sınıftan insanıyla birlikte (sultan, bürokratlar, ilmiye sınıfı vs.) yeni bir arayış ve çözüm bulma çabası içerisine itmiştir.
Bu bağlamda çalışmamızın amacı bu değişikliklerin ve çözüm bulma arayışlarının günümüz insanına ve eğitim sistemine ne gibi ışıklar tutacağıdır. Çünkü gerek eğitim ve öğretim sistemimiz gerekse bilim ve kültür hayatımız hala kendini netleştirememiştir. Bir millet çağın gelişmelerini kendi milli değerleri ile uyuşturmadıkça bu konuda başarıya ulaşmasını düşünmek çok zordur.