Prof. Dr. Mehmet Kaplan 1952 yılında yayımladığı Şiir Tahlilleri kitabı ile metin tahlili alanında ilk ciddi araştırmayı yapmıştır. Fu ad Köprülü, Ali Nihad Tarlan ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öğ renci olarak, onların Türk şiire farklı bakış açılarını birleştiren ve batılı metin tahlili yöntemlerini tanıyıp, önce Tevfık Fikret adlı doçentlik tezinde uygulayan Mehmet Kaplan, sonunda yeni Türk şiirinin tarihçesini metin tahlilleriyle ortaya koymuştur. O günden beri defalarca basılan kitap, alanın örnek eseri olarak ge niş bir şöhret kazanmıştır.Eseri ön plana alan bu çalışmasında Mehmet Kaplan onları tah lil ederken eserlerin dönemleriyle olan ilişkisini de dikkate almış tır. Böylece Şiir Tahlilleri, Tanzimat'tan Cumhuriyet devrine ka dar, Akif Paşa'nın "Adem Kasidesinden Yahya Kemal'in "Açık Deniz" şiirini içine alarak Türk şiirinin başlıca temsilcilerini en iyi yansıtan şiirleriyle işlemiştir. Eserlerin tarihî zemini, şairlerin özellikleri de bu tahlillerde göz önünde tutulmuştur. Türkiye'de lise ve üniversitelerde okutulan edebiyat derslerinde bu kitap hem bir yöntem hem de açıklayıcı bir örnek olarak rehberliğini sürdürmektedir.