Yapılan araştırmalar gösterir ki, Türkoloji'de boy adlarının bir çoğu hayvan
adından oluşmuştur. Türk boy adlarının etimolojisinde fikir birliğinin olmadığını kaydetmeye ihtiyaç yoktur. Çoğu dilci etimolog kavim adlarını da
kelime yuvası şeklinde öğrenmiş, bu nedenle de olumlu sonuca
ulaşamamıştır. Altını çizerek kaydetmek lazımdır ki, ses yuvaları ve ses
geçitleri teorisi açısından Türk boy adlarının etimolojisi istenilen sonucu
vermemiştir. Bu bir gerçektir ki çağdaş Türkmen, Kazak, Kırgız boy adlarının
çoğu hayvan isimlerinden türemiştir. (Sadece G. Karpov'un ve S. Tolstov'un
listelerine bakmak yeterlidir.)
Probleme bugünün şuuru ile bakıldığı zaman, tabii ki, bazı hususlar garip görünebilir. Ancak bütün arkaik medeniyetlerde olduğu gibi, eski Türk kültürü
de semiyotik kavrama sembolüne göre anlaşılabilir. Boy adlarının etimolojisi başlı başına bir bilim dalıdır. Nitekim boy, soy, uruk adlarının köken açısından incelenmesi bugün tartışılmakta olan birçok
probleme ışık tutacaktır. Hiçbir boy adı, kabilenin mensup olduğu etno
sosyal, sosyo-kültürel ve sosyo-politik muhitin dışında şekillenemez. Hatta
komşuların bizlere verdikleri adlar da boyun veya soyun belirli bir özelliği
(İnanç, savaş, dış görünüş vb. gibi) göz önünde tutularak yapılmaktadır.
Bununla beraber hiçbir boy adının tarihî süreç göz önüne alınmaksızın kökeni
açıklığa kavuşturulamaz.
Tabii ki, atlı göçebe Türk kültürünün sembolik olması ve bu açıdan da
kavranılması, hareketli sistem içinde değişmesi şart idi. Bu anlamda Türk
boylarından Türk federasyon sistemi oluşturan Sakalar, Hunlar, Oğuzlar,
Türkler, Türkmenler arasındaki ayniyet ve aynı anlamlı kelimelerin birbiri ile
yer değiştirdiği gözlemlenmektedir. Bu süreç daha çok, yabancı etnik
medeniyet taşıyıcıları tarafından fark edildiğinden, çoğu zaman bir Türk
boyunun adı, daha meşhur olan diğer bir Türk boyunun adı ile izah edilmiştir.
Türk boy adlarının etimolojisinde kullanmış olduğumuz yöntemde esas
amaç, dini İnanç bağlamında birleşen, seslenmesi ve adlanması değişik,
ancak anlamı aynı olan semantik açılımını bulmaktadır.