"Devlet kuruculuk ve teşkilatçılıkta kabiliyetli, bu itibarla da toleranslı, nizamperver, fütühata yatkın fakat sömürücü değil, hakikatlere açık, gerçekçi bir millet olarak tanınan Türklerin bu özellikleri düşünce sistemlerinde temelenmektedir. Türk ne herşeyi, insana sağladığı fayda derecesinde değerlendiren maddeci eski Grek gibi, ne de kainatı meçhuller alemi sayıp çizemediği hadiseleri hemen "mucize"ye bağlayan Sami-İranlı-Hindi gibi düşünmektedir. Türk'ün mevcut düşünce tarzları arasındaki yeri, mütedil ölçüde akılcı-maneviyatçı olmaktır. Bu hususiyet islam felsefesi tefekküründe mühim rol oynamış, dolayısiyle Türk kültür çevresine mensup şahsiyetler müsbet düşünce ve ilim sahasında büyük hizmetler ifa etmişlerdir.