Türkiyede çağdaş sanat alanında önemli eserler vermiş bulunan Dr. İpek Duben, yıllar önce kaleme aldığı Türk Resmî ve Eleştirisi 1880-1950 adlı çalışmasında uygulamış olduğu metodolojiyi açıklarken; Batılılaşma süreci içinde gelişen Türk resmini ve eleştirisini çağdaş sanat kuramları kapsamı içinde incelemediğini, ancak bu kuramlardan yararlandığını söylüyor. Bunu anlatırken, özellikle 1880-1950 döneminde Türk sanatının Batı'da geçerli olan klasik geleneği izlediğini, sanatçılarımızın etkilendiği akımları Batt'daki Ölçütlere göre değerlendirdiğini ve bu nedenlerle Türk resminin arayış süreçlerini klasik rasyonel bir temele oturtmak istediğini vurguluyor.Yazar, kültürel kimlik sorununu ülkemizdeki estetik düşüncenin kökenleriyle doğrudan bağlantılı gördüğünü ve bu araştırmasında esas amacının "Türk resim sanatını, figür ve manzara resmi olarak ontolojik ve epistomolojik parametreler" içinde incelemek olduğunu belirtiyor. Bu bağlamda, Türk resminin biçimsel gelişimi ile toplumumuzun zihniyet dünyası arasındaki ilişkileri, sanatçılarımızın Batılılaşma İle birlikte etkilendiği pozitivizm, Geröme ve Osman Hamdi çizgisiyle Cumhuriyet döneminde ilke edindiği "inkılapçı İdeoloji"nin, resim sanatı İle eleştiri dili üzerindeki etkilerini ele alırken; bizdeki sanatçı, eser, seyirci ve eleştirmen arasındaki etkileşimin Batı'dan farklı geliştiği sonucuna varıyor.Türk Resmi ve Eleştirisi 1880-1950 tüm bu özellikleriyle Türk estetik düşüncesinin kökenleri üzerine temel bir başvuru eseri olacaktır.İpek Duben'in bu kitabının başlıca önemi 1880-1950 arasının yani Geç Osmanlı ile Cumhuriyet dönemlerinin kültürel süreklilik zemininde Türk resim sanatını irdeleyecek bir kuram araştırmasına girişilmesi ve varolan sanat düşüncesinin kuramsal yanının tartışılmış olmasıdır. Bu çalışmada tarihsel ve toplumsal koşulların yanısıra sanatçının yaşadığı ortam ve bağlı olduğu değerler, bireysel özellikleri göz önünde tutularak bir ölçüt oluşturulmaya gidilmiş; Türk resminin Batılılaşma sonrasında kendisiyle hesaplaşma ve kimliğini arama sürecinde zorlu ama tutarlı bir yol izlediği, buna paralel bir gelişimin sanat eleştirisi yazınında da görüldüğü dile getirilmiştir.Semra GermanerTürk resim sanatının tarihsel anlamı da ona dönük Türkçe eleştiri de üzerinde çalışılmamış, henüz bir hayli bakir konulardır. Türk resminin epistemolojik sorunları ise bir kültür problematiği olarak son derecede kısıtlı bir biçimde ele alınmıştır. Bu kitap, bu iki alandaki büyük bir eksiği kapatan, gerek yöntembilimsel yaklaşımı gerekse söz konusu ettiği sorunsalları kavrayış biçimiyle sadece Türk resminin gelişimini irdelemekle kalmıyor, onu üreten ve onun ürettiği kültürel evreni de irdeliyor. Böylelikle ortaya sadece resim tarihinin ve eleştirisinin değil Türkiye 'deki düşünsel yapının kaynakları ve kökenleri konusunda da son derecede yetkin, ufuk açıcı ve mutlaka değerlendirilmesi gereken bir yapıt çıkıyor; bir çok alanın birden üstüne eğilmesi gereken bir konuda okunması zorunlu bir yapıt.Hasan Bülent Kahraman