Mühendislik yapılarının bir çoğu (binalar, köprüler, tüneller, dayanma yapıları, karayolları, vb.) doğrudan zeminin üzerinde veya içinde inşa edilir. Bu yüzden yapıların emniyetli ve ekonomik tasarımını sağlamak için, zemin özelliklerinin bilinmesi ve buna uygun temel tasarımının yapılması gerekir. Zemine ilişkin gerekli parametreleri elde etmek için bir zemin incelemesi programı hazırlanmalı ve arazi çalışmalarıyla gerek yerinde arazi deneyleri, gerekse laboratuvar deneyleri yapılarak projenin gerektirdiği parametreler tespit edilmelidir. Bu parametrelerin tespiti, değerlendirilmesi ve gerekli hesapların yapılması Zemin Mekaniği disiplinin ilgi alanına girmektedir.

Çağdaş anlamda zemin problemlerinin çözümünde mekaniği ilk kullanan Coulomb (1773)' tur. Coulomb, zeminlerinin yatay basınçlarının hesaplanmasında bu gün hala kullanılan ilk teorinin sahibidir. Modern zemin mekaniği disiplininin babası ise Kari Terzaghi'dir. Terzaghi'nin 1925 yılında yazdığı "Erdbaumechanik" adlı kitabı, taşıma gücü ve konsolidasyon teorileri ile zemin mekaniğinin doğmasını sağlamıştır.